Paracetamol

• Acetaminophen

Cyffur lladd poen a chyffur gwrthdwymynol anilin ysgafn, a ddefnyddir weithiau fel cyfrwng torri mewn cyffuriau cam-drin. Un o'r cyffuriau lleddfu poen heb fod yn narcotig mwyaf adnabyddus. Paracetamol yw un o'r meddyginiaethau dros y cownter a ddefnyddir amlaf yn y DU, oherwydd ei gost-effeithiolrwydd a'i argaeledd i leddfu poen. Oherwydd lliw gwyn tabledi paracetamol, gellir eu defnyddio'n hawdd fel cyfrwng torri neu swmpuso mewn rhai cyffuriau cam-drin tebyg eu golwg, gan fod llawer sy'n cydymffurfio â'r disgrifiad "powdr gwyn" nodweddiadol. Er ei fod ar gael yn eang iawn, mae ganddo botensial Gorddos. Mae dosau mawr yn achosi niwed i'r iau/afu a'r arennau. Gall yfwyr Alcohol rheolaidd, hyd yn oed yfwyr cymedrol, fod yn llai abl i oddef Paracetamol a bod mewn mwy o berygl o niwed i'r iau/afu o ddosau mwy o'r cyffur lladd poen.

Er ei fod ar gael yn rhwydd dros y cownter, gall gor-ddefnyddio paracetamol gael effeithiau angheuol oherwydd gweithred y prif fetabolyn, N-asetyl-p-bensoquinone imine (NAPQI), a ffurfir yn bennaf trwy glucuronideiddiad. Er bod ychydig bach o'r metabolyn yn cael ei ddadwenwyno'n rhwydd gan yr iau/afu, bydd meintiau mawr o baracetamol wedi'i fetaboleiddio yn parhau i greu llawer o NAPQI, sy'n wenwynig i'r afu ac yn gallu arwain at fethiant hepatig ffrwydrol. Mae tua 300 o bobl yn marw bob blwyddyn o orddos Paracetamol.

Y ddos therapiwtig ar gyfer defnyddio paracetamol mewn oedolion yw 8 tabled (sy'n cyfateb i 4000 mg / 4 g) o fewn 24 awr. Gall cymryd mwy na'r ddos hon achosi effeithiau gwenwynig, a ddaw i'r amlwg yn aml ar ffurf cyfog, chwydu, poen yn yr abdomen yn y camau cychwynnol. Efallai y dilynir hyn ar ôl 2-3 diwrnod gan glefyd melyn a methiant yr iau/afu a all fod yn angheuol. Mae coma ac asidosis metabolig yn bosibiliadau damcaniaethol mewn gorddosau mawr iawn. Yng nghyd-destun cyffuriau cam-drin, gan fod y dosau a ddefnyddir yn aml yn eithaf bach wrth eu rhoi, os rhoddwyd llai na 4000 mg o'r cyffur bwriadedig o fewn cyfnod o 24 awr, mae'n annhebygol y bydd yn achosi gwenwyndra paracetamol o'i ychwanegu fel cyfrwng torri neu swmpuso. Gall gwenwyndra paracetamol fod yn waeth os oes difrod i'r iau/afu eisoes fel yr hyn a achosir gan gamddefnyddio alcohol cronig a/neu sirosis yr iau/afu.